Warning: This will be a long and detailed analysis. If you are not interested in an in-depth understanding of why Poland is facing a demographic collapse, based on data rather than slogans, skip this text.

    The image from yesterday’s march is a perfect symbol of the impasse we find ourselves in. On the one hand, we hear accusations of selfishness and convenience, and on the other – complaints about the cost of living. Both sides argue, throwing simplifications at each other, when the real cause of the problem lies much deeper. It is neither moral failure nor simple economics. What we are witnessing is a fundamental, silent revolution in social consciousness that has collided with the brutal, unchanging mathematics of the household budget. It is a story about how rational people, in response to new conditions, make the only logical decisions left to them.

    Act I: Software Change – New Definition of Child Success

    Let’s imagine the Polish mind as an operating system. 1990 version: "Poland 1.0"had a simple definition "good parenting": provide the child with life, education and instill values. Children sharing a room in a block of flats was the norm. 6.8% of the population had higher education, which determined their aspirations. Today, in 2025, we are operating on "Poland 4.0". What has changed? Education Explosion: The percentage of people with higher education increased sixfold, to 40%. It is a complete reconstruction of the social structure. Democratization of Knowledge: The Internet has provided mass access to research on psychology and pedagogy. Today, parents know that appropriate stimulation, private space for learning and emotional stability have a direct impact on the child’s future. As a result, the role of the parent has been redefined. WITH "guardian" became "architect of the child’s future". This new role, described by sociologist Sharon Hays as "ideology of intensive parenting" (intensive mothering), imposes huge requirements: Investments in the child’s human capital: Extracurricular activities, languages, tutoring have become a standard. Psychological pressure: The parent must be constantly involved, supportive, and an expert in the child’s development. Guilt becomes a constant companion if these standards are not met. This change is not "fashion". This is a rational response to growing competition. Parents know that they need to equip their children with the best tools possible.

    Act II: The Cost of Time – The Invisible Currency That’s Always Missing

    The pressure is not just financial. It is also time. Research shows that since the 1960s, the time mothers spend with their children has increased from about 10 to 14 hours a week (a 40% increase). For fathers, the increase is even more dramatic in percentage: from 2.5 to 7 hours a week (180% increase). More importantly, the nature of this time has changed. Time spent actively learning with your child (e.g. helping with homework) has tripled, from 2.5 to 7 hours a week. The time for extracurricular activities increased by another 6 hours. For educated parents who work full-time, this de facto means an additional half-time job for each child: professional work, work at home and "Work" on the child’s development. Time, like money, has become a critically limited resource.

    Act III: Brutal Mathematics – Why Your Wallet Can’t Keep Up with Your Ambitions

    While our aspirations and standards have soared, our economic reality has lagged far behind. 1. The True History of Polish Wages: Nominal earnings have increased impressively. However, after taking into account inflation, the real purchasing power of Poles has increased approximately threefold since 1990. This is a huge success of the Polish transformation. The problem is that this momentum has slowed down dramatically in recent years. Worse still, in the key years of 2022-2023, for the first time in decades, Poles experienced a painful decline in real wages. High inflation "she ate" raises, which shook the sense of financial stability of many families. 2. Explosion of Costs and Relation to Income: The nominal cost of raising a child has increased by over 40% since 2020 alone. While this increase was in line with overall inflation, this is only part of the picture. The key is that at the same time, the real income of the average Polish family was periodically falling. 3. Housing Trap and Lack of Economies of Scale: Housing prices have more than tripled since 2010, making Poland one of the least accessible markets in Europe. This is crucial because the second child, according to the new standards, requires additional space and costs 64% of the price of the first – there are no significant savings here. 4. Gap in Care for the Youngest – Structural Barrier: In Poland, only 25% of children under 3 years of age have access to institutional care. The arrival of a second child often forces one of the parents (usually the woman) to give up work, which has disastrous consequences for the household budget and her career. 5. Budget Simulation – Critical Point: A couple with two small children, where both parents work for the national average, after paying rent, utilities, food and two places in a nursery, have a surplus of… PLN 25 at the end of the month. The family functions without any margin of safety. The alternative – one of the parents resigning from work – leads to a deficit of over PLN 4,500 per month.

    Act IV: Rational Choice and Global Trend

    Faced with these facts, young, educated people face a choice described by Nobel Prize winner Gary Becker as "quantity-quality compromise". They can have more children by investing fewer resources in each of them, or fewer children by maximizing their investments. Choosing the second option is a rational optimization strategy aimed at giving the child the best possible start in life. Poland is no exception here. This is a global trend, described in the theory of the Second Demographic Transformation (SDT). We observe it in all countries that have followed a similar development path.

    Conclusion: From Tribal Warfare to System Engineering

    Policies based on moralizing and symbolic transfers, such as 800+, are ineffective. Economic research shows that fertility is price sensitive, but to reverse this trend, transfers would have to be large enough to make a real difference to a family’s budget calculation.

    First, this benefit is most felt in "cheap" school years (6-12 years), but constitutes a small fraction of expenses in two critical and most expensive periods: early childhood (0-3 years), when the enormous cost of care or lost income of the mother dominates, and the teenage period, dominated by the costs of education "premium" and consumption pressure. More importantly, 800+ refers to "minimum survival basket"while the modern, aspiring family calculates by "investment basket"including nurseries, tutoring and additional classes – costs that in a realistic scenario reach nearly PLN 800,000. The transfer of PLN 800 per month is therefore perceived not as a tool enabling having another child, but at most as a small relief from… "investment" in what you already have.

    What does it contain? "minimum subsistence basket" according to which 800+ is awarded? – Food: Basic products, without taking into account specialized diets, organic food or frequent eating out. – Clothes: Essential clothing, often from cheaper chain stores. – Apartment: Estimated share of the child in living costs (rent, utilities), but without taking into account the cost of purchasing a larger apartment. – Education: Only costs related to public education (textbooks, contributions). – Health care: Basic care under the National Health Fund. – Transport and communication.

    What does this basket NOT contain and what is crucial for "realistic scenario" conscious, aspiring family in 2025? – Cost of Institutional Care (Nursery/Nanny): This is the biggest difference. Official baskets often assume that a non-working parent or grandmother will take care of a child up to the age of 3. In fact, for a couple in which both parents want (or need) to work, the cost of a private nursery is PLN 1,000-1,500 per month, or PLN 12,000-18,000 per year. Over 3 years, this amounts to PLN 36,000-54,000 – a cost completely omitted in the minimum estimates. In the version with one non-working parent, this translates into a loss of approximately PLN 4,500 in income per month. – Education Costs "Qualitative": Tutoring and preparatory courses: Standard before the eighth-grade exam or high school leaving exam. Cost: PLN 2,000-5,000 per year. – Extracurricular activities: Languages, sports, programming, music. One job costs PLN 200-400/month. Two classes cost PLN 4,800-9,600 per year. – Health Costs "Premium": Private visits to specialists (pediatrician, orthodontist, allergist) to avoid queues at the National Health Fund. Cost: PLN 1,000-3,000 per year. – Hidden Housing Costs: The basket only counts the share of utilities, but does not take into account the gigantic capital cost of purchasing an apartment that is 1-2 rooms larger. The price difference between a 2- and 3-room apartment in a large city is PLN 150,000-250,000.

    To summarize: – Minimum cost (~PLN 350,000): This is a cost "survival" child in the system. – Realistic cost (~PLN 700,000-800,000): This is the cost "investment" into a child, according to the standards "intensive parenting".

    As long as we remain stuck in a pointless argument about who is to blame, we will be doomed to demographic drift. The problem is not in people’s hearts, but in the system that surrounds them. Instead of judging their choices, let’s change the system so that the choice of having a larger family becomes rational again.

    https://i.redd.it/ts4lzwwl3t0g1.jpeg

    Posted by xmoower

    Share.

    38 Comments

    1. Mieszkanie – to był i jest podstawowy problem, którego politycy nie chcą rozwiązać. Nie chcą i nie będą chcieli, bo nie taki jest ich interes.

    2. Bardzo precyzyjną analizę zrobiłeś widać, że bierzesz sprawę na poważnie nie stosując żadnych sterotypów ani umiejszeń.

    3. ja: nie chce miec dzieci..

      *widze baner ze zdjecia opa*

      ja: ah czekaj, racja, polski narod wymiera, grazyna dawaj na cimcirimci, robimy bobaska

    4. No-Jellyfish-1208 on

      Z tym się zgadzam, że posiadanie dziecka jest drogie i ciężkie z względów logistycznych. 

      Jest natomiast taka sprawa – w każdej epoce byli ludzie, którzy dzieci po prostu nie chcieli. Skąd więc ta nagonka na nich, zamiast wsparcia tych, którzy faktycznie chcą być rodzicami? Dlatego drażnią mnie durnoty typu ten transparent albo 200 debat na temat “czemu nie chcą”. Bo nie. Pomóżcie tym, którzy chcą, a nie wciskajcie dziecka tym, którzy powołania nie czują.

    5. Green_Phone_3495 on

      Zamiast wojny kulturowej i światopoglądowej, powinniśmy się skupić na różnicach klasowych. Trend wśród milionerów jest taki, że oni od lat tylko się bogacą, a przepaść między milionerami i szarymi wyjadaczami jak każdy kto to w tej chwili czyta, się pogłębia.

      Elon Musk właśnie staje się pierwszym w świecie trilionerem. Otrzymał od rządu USA dotacje w setkach milionów dolarów, ktore spokojnie mógł pokryć sam (setki milionów to nadal promil z triliona). Pieniądze te poszły z pieniędzy publicznych, ktore zapewniłby wyraźnie większy standard życia amerykanskich emerytów.

      Zaraz ktoś napisze, “dlaczego piszesz o USA, żyjemy w Polsce” – bo u nas mamy dokładnie ten sam trend wśród milionerów. Klasa średnia zanika, mamy tylko jej iluzję. Niby standard życia jest wyższy, ale kosztem cyrografów z bankami i niewidocznych na pierwszy rzut oka kredytów, w ktorych Polacy są pogrążeni.

    6. Ill-Position-7902 on

      Ok, bardzo fajna analiza, widać że się przejmujesz tematem, ale wątpię by zmieniło to zdanie kogoś kto obwinia młodych za wygodnictwo. Zobaczy w tym dosłownie wszystko co według niego jest nie tak z dzisiejszymi ludźmi – niechęć do poświęcenia czasu, pieniędzy i jeszcze roszczeniowość. No bo kiedyś ludzie żyli w pudełkach a w Nigerii ebebebe hu hu ugabuga. Kto wie ten wie. A kto nie wie ten będzie gnoić i oskarżać. Ale czytało się fajnie.

    7. Quirky_Replacement21 on

      “Standard przed egzaminem ósmoklasisty czy maturą. Koszt: 2,000-5,000 zt rocznie”

      Że co? Już na tym etapie wciskamy dzieci w wyścig szczurów? Masakra.

    8. electric_xylophone on

      Społeczeństwo: ,,kotki i psiecka nie zastąpią ci dziecka,,Brawo! Ale im powiedzieliśmy, dobra robota ratujemy ten kraj przez uświadamianie . Tez społeczeństwo: webej te szafkę do pieca będzie na podpałkę/ szef płaci mi pod stołem to zostaje mj więcej w kieszeni xD

    9. Ja mam taką tezę, że milenialsi nie chcą dzieci które będą dorastać w takich warunkach jak oni sami. Bez własnego pokoju, bez wyjazdów, wakacji, oszczędzając na czym się da. W sumie pokrywa się to z tym co napisałeś/aś

    10. Jako młody dorosły w idealnym wieku do reprodukcji czuję bardzo dobrze, że rząd ma we mnie wywalone. Nie mam żadnej realnej pomocy od rządu. Każde działanie naszej władzy polega na amortyzacji a nie proaktywnym podejściu. Polski rynek pracy (przyzwoitej) zdominowany jest przez zagraniczne firmy, które sytuacje demograficzną mają gdzieś (tutaj piję do sytuacji Korei, gdzie przynajmniej firmy zachęcają do reprodukcji różnymi benefitami). Poza tym sytuacja polityczna w Polsce dąży do skrajności zarówno z lewej jak i prawej strony. Dla normalnych ludzi to nie jest miejsce do życia dlatego demografia spada.

    11. I w sumie mamy dokładnie to, co mówiliśmy że chcemy mieć. Przecież *chcemy* dobrze wykształconego społeczeństwa. Przecież *chcemy* zaangażowanych rodziców. Przecież *chcemy*, żeby młodzi ludzie wyprowadzali się z domu rodzinnego. Przecież *nie chcemy*, żeby ktoś nam to odebrał. No i to właśnie mamy.

    12. Ancient-Turnover3667 on

      A czy oni czasem nie sa przeciwni temu żeby osoby takie jak ta z baneru posiadały dzieci? Przecież zaraz by doszlo szczekanie na propagowanie lewactwa u dzieci i żądania odebrania ich niekonserwatywnym ludziom.

    13. just_hanging_on on

      Mam wrażenie że problem demograficzny to się zaczął jak pokolenie wyżu demograficznego weszło na rynek pracy na którym nie było dla nich pracy. A jeśli już jakaś była to na czarno, za minimalną, bez urlopów i “mam dwudziestu na twoje miejsce”. Powszechne było przekonanie naszych rodziców że studia i wyższe wykształcenie są konieczne do życia, ponadto wielu mężczyzn uciekało przed wojskiem na studia właśnie. Efektem czego wyższe wykształcenie uległo kompletnej dewaluacji, szkolnictwo zawodowe mocno straciło na znaczeniu. Na rynku znalazła się cała masa magistrów po różnych egzotycznych kierunkach bez realnych umiejętności potrzebnych na rynku pracy, co w połączeniu z kompletną biedą i recesją jaka wtedy panowała sprawiło że bezrobocie wśród młodych trzymało się na wysokim poziomie, spadło dopiero w wyniku masowej emigracji po wejściu do UE. Trudno z pensją rzędu 800zł mieszkając u rodziców decydować się na dzieci. Już nie mówię o mieszkańcach mniejszych miejscowości, gdzie na przełomie wieków było naprawdę ciężko o jakieś konkretne zatrudnienie. Jeszcze te 12-15 lat temu praca za głodowe stawki na zleceniu była rzeczywistością bardzo wielu osób. Potem mieliśmy parę lat względnego prosperity, gdzie rzeczywiście wiele osób wzięło kredyty na domy czy mieszkania, lecz potem nastąpiła pandemia, następnie wojna i ogromny wzrost cen mieszkań które stały się nieosiągalne dla większości społeczeństwa. Już nie mówię o zmianach w społeczeństwie, aplikacjach randkowych, mediach społecznościowych czy niezwykle łatwym dostępie do pornografii, bo to osobny temat. Ważne że nawet ludzie którzy chcą mieć dzieci, nie mają ku temu odpowiednich warunków.

    14. Chcesz naprawić dzietność? Zabierz emerytury, skróć obowiązkową edukację dziecka i pozwól zatrudniać dzieci (wypłatę dostają rodzice). Dzietność po dekadzie będzie wyższa niż urodzenia w Afryce jak się dzieci zaczną aż tak opłacać.

      (Ku przestrodze, oczywistym jest że nie popieram działań wypisanych wyżej i nie chciałbym żeby weszły w życie)

    15. Politycy nie starają się realnie rozwiązać tego problemu i szczerze mówiąc to ja nie wiem czy on faktycznie istnieje w ujęciu gospodarczym. Mamy wysokie bezrobocie wśród młodych:

      >Według danych z maja 2025 roku, stopa bezrobocia wśród młodych (do 25 lat) w Polsce wyniosła 

      >13,5%, co oznacza znaczący wzrost w porównaniu do maja 2024 roku (10,6%). Polska odnotowała najszybszy wzrost bezrobocia młodzieży w całej Unii Europejskiej w tym okresie. We wstępnych danych z II kwartału 2025, GUS podaje stopę bezrobocia w grupie 15–24 lata na poziomie 11,3%

      Czyli w latach 2000-2010 urodziło się zbyt dużo dzieci, nasza gospodarka nie jest w stanie wykorzystać tych wszystkich zasobów.

      Straszą nas tym demograficznym tsunami, tsunami nadeszło bo już mamy rok w rok nadwyżki zgonów i co?

      Wydaje mi się że problem nie jest gospodarczy tylko społeczny i psychologiczny. Posiadanie dzieci zawsze było wymagane przez społeczeństwo i wymuszane na tych którzy nie chcieli, z kolei ci którzy sobie je zrobili mogli z dumą wypinać pierś i mieć z tego osiągnięcie. Można było się wyżywać na bezdzietnych ludziach, mówić im że kiedyś zmienią zdanie albo wmawiać im nieszczęście. Przez to że dzieci każdy musiał mieć panowało społeczne przyzwolenie na przemoc i chujowe rodzicielstwo, na rodzicielstwo “na odwal się” bo przecież to że każdy musi nie znaczy że każdy będzie w tym dobry.

      Obecnie brak dzieci to wybór domyślny, rodzice są w mniejszości, są powszechnie oceniani za to jakimi są rodzicami. Rodzicielstwo to wybór i daje im się to odczuć. Dawna większość trzymająca resztę pod butem i wbijająca ich w ziemię nagle zamieniła się miejscami z mniejszością. Wydaje mi się że panika w mediach to jest histeria dawnej agresywnej większości. Politycy nic nie robią nie tylko dlatego że dla nich to nie jest problem ale też dlatego że przy rosnącej automatyzacji i AI za rogiem w przyszłości problemem będą masy bezrobotnych ludzi na UBI a nie braki pracowników i kraje z małą liczbą ludzi będą bogatsze.

    16. Fit-Manufacturer6215 on

      W swoich obliczeniach zapomniałeś o “babciowym”. Ten program w zasadzie niweluje koszty żłobka jeśli oboje rodziców faktycznie wraca do pracy.

    17. Myślę, że to dobre podsumowanie głównej zmiany w światopoglądzie i jej przyczyn. Wychowanie dziecka kosztuje więcej czasu i zasobów niż kiedyś, plus oczekiwania co do jakości życia (własnego i dzieci) się zwiększyły.

      Jest też kilka dodatkowych czynników globalnych które wpływają na sytuację:
      – młodzi ludzie nie wchodzą w stałe związki
      – migracje ze wsi do miast (a to zawsze tereny wiejskie nadrabiały dzietność)
      – dostęp do skutcznej antykoncpecji (relatywna nowość w historii ludzkości)
      – równouprawnienie kobiet, dostęp do edukacji/lariery i brak zależności finansowej

      Oczywiście fakt, że coś ma negatywny wpływ na dzietność nie znaczy że samo w sobie jest złe, ale demografia to mocno złożony problem.

    18. Co się dziwić, skoro tabuny młodych chłopaków, w kwiecie wieku i piku mocy rozrodczych, preferują razem z innymi chłopcami bawić się w bohaterską walkę z wyimaginowanym wrogiem.

    19. Gdy chcesz mieć trójkę, to należy doliczyć jeszcze większe auto. Gdzie przy tej ekologicznej europejskiej dyktaturze producenci, którzy i tak ledwo zipią, nie mają w swojej ofercie dużych aut, bo to się im nie opłaca. Zbyt duże koszty, jeżeli chodzi o ekologię. Więc zostają auta, które nowe kosztują podobnie jak małe mieszkanie….

    20. Moją teorią i obserwacją pośród znajomych jest to że to błędne koło – pośrednio przyczyną małej ilości dzieci jest mała ilość dzieci, co mam na myśli: wielu z nas ma wspomnienia wakacji u dziadków, dziadków odbierających nas ze szkoły / autobusu, czekanie u dziadków aż rodzice wrócą z pracy. Było to sporym odciążeniem dla rodziców i poniekąd darmową opieką. Obecnie wiek emerytalny się podniósł i większość dziadków w okresie gdy mogliby zająć się wnukami nadal pracuje.

    21. Jest teraz dużo lepiej z Opieką Instytucjonalną dla dzieci 0-3 – “babciowe”(Aktywnie w pracy/Aktywnie w żłobku/Aktywnie w domu) bardzo pomaga i miesięczny koszt jest niski. Ja we Wrocławiu płacę ok. 500 zł, z czego bezpośredni koszt opieki w żłobku to 50zł, a reszta to zajęcia dodatkowe i wyżywienie.

    22. thelittlebeetle on

      Jako kobieta która nie chce mieć dzieci, głównie zniechęca mnie do ich posiadania brak mozliwosci usunięcia ciąży w przypadku wad płodu. Nigdy nie zdecydowałabym się na urodzenie chorego dziecka. Państwo nas, kobiety, do tego w tym momencie zmusza. Nie przemawia do mnie żaden argument, ze taki zapis prawny jest komukolwiek potrzebny.

      Kolejna kwestia to opieka poporodowa oraz pediatryczna. Znam osobiście kobiety, które doświadczyły ze strony pracowników służby zdrowia nieprzyjemności podczas oraz po porodzie. Znam osobiście dzieci, które przez niekompetencje lekarzy mają problemy zdrowotne. Znam osobiście kobiety, które zostały podczas porodu trwałe okaleczone w rejonach intymnych. Mówię tu o perspektywie opieki medycznej z dwóch miast, jedno miasto około 90 tys mieszkańców, drugie okolo 35 tys.

      Kwestie opieki medycznej jestem w stanie jakoś przeboleć, ale ze względu na swoją sytuację finansową. Stać mnie po prostu na opiekę prywatną “w razie czego”. Zęby mnie bolą ze złości na NFZ, ale to jest sytuacja z jakimś wyjściem. Natomiast wizja pójścia do więzienia za to, że nie chce sprowadzać cierpiącego dziecka na ten świat kłóci się z moimi poglądami, kompasem moralnym i odbiera mi kompletnie poczucie bezpieczeństwa i wsparcia od państwa w sytuacji kryzysowej.

      Dlatego mnie osobiście to właśnie państwo doprowadziło do sytuacji, gdzie mam “psiecko”, jestem “leniwa, wygodna i żadna ze mnie kobieta”.

    23. >Zamiast oceniać ich wybory, zmieńmy system tak, aby wybór o posiadaniu większej rodziny stał się ponownie racjonalny.

      Albo wracamy do luźniejszych standardów wychowania, które nie obciążają aż tak bardzo rodziców albo outsourceujemy wychowanie/opiekę nad dziećmi do państwa by żyć na tyle wygodnie by się opłacało robić dużo dzieci i dobrą karierę. Proste.

    24. Dokładnie tak jak napisałeś – posiadanie dziecka to jest zwyczajnie nieracjonalny wybór (nie opłaca się) we współczesnym społeczeństwie. Tyle że mi się wydaje, że nie da się sprawić żeby ten wybór stał się od nowa opłacalny. Kiedyś dziecko było potrzebne bo był to tani, prawie darmowy, pracownik – nie widzę powrotu do tego stanu bez jednoczesnego dramatycznego obniżenia standardu życia. Próby naprawy demografii to walka z wiatrakami, trzeba się zastanawiać jak żyć z malejącą populacją albo jak dobrze asymilować migrantów – do rosnącej populacji nie wrócimy

    25. Czy z tego nie jest jednak trochę też wniosek że może przesadzamy lekko?
      Np w przypadku prywatnej opieki zdrowotnej – płaciłem kupę kasy za pakiet rodzinny “na wszelki wypadek, aby kolejki NFZ ominąć”, aż zorientowałem się że korzystam może kilka razy do roku, a te kolejki są naprawdę porównywalne.

      Lepsze rzeczy – jak dziecko się urodziło dostałem nawet skarpetki najki i inne markowe rzeczy. Dziecko z nich wyrosło po kilku tygodniach i tyle bylo z twgo pożytku, że można schować i przekazać kolejnej osobie. Można faktycznie zmienić to na najtańszą sieciówkę.

      Korepetycje i zajęcia dodatkowe – jasne, że chce aby dziecko uczyło się angielskiego i trochę ruszało. W pierwszym przypadku faktycznie trzeba ponieść koszt, jednak w drugim często są tańsze opcje przy lokalnych klubach sportowych, oferowane przez miasto. Dziecko nie musi mieć 10 różnych zajęć tygodniowo, a presja na zapisywanie na kolejne była już w przedszkolu.

      Przedszkola – przynajmniej w Krakowie to dość powszechna opinia że o ile o żlobek bardzo trudno (własciwie bez szans) o tyle publiczne przedszkole łatwo złapać. Wiele moich znajomych jednak decydowało sie na prywatne, a poziom nie był wcale wyższy, a często to w przedszkolu publicznym córki mieli lepszą, bardziej zróżnicowaną i ciekawszą ofertę niż w prywatnych. Teściowa przekonywała też nas na prywatną szkołę, ale stwierdziłem że dziecko powinno mieć bardziej uniwersalne doświadczenie szkoły, a obecnie w publicznej jest jej dobrze.

      Zabawki – od jej urodzenia JA jestem wręcz uzależniony od kupowania coraz to nowych dla niej rzeczy. Ostatnio większość wynieśliśmy do piwnicy, a połową bawila się może raz.

      Myslę że wiele kosztów można śmiało zredukować, wielu rodziców dało się trochę zawstydzić i podejść sztuczkom marketingowym, wiele tak naprawdę nie jest warte swojej ceny

    26. Pokolenie temu antykoncepcja nie była tak rozwinięta jak dzisiaj. Dawniej sporo dzieci rodziło się po prostu z przypadku. A że w katolickim kraju aborcji nie wypada robić, to efektem był wyż demograficzny. Spytajcie rodziców.

    27. no dobrze….ale nikt nie bierze pod uwagę, że masa ludzi chce mieć dziecko a nie może… głównie ze względów zdrowotnych

    28. Czegoś nie rozumiem. Dotychczas twierdzili, że bezdzietność osób, które są w stanie (mentalnie) zrównać status dziecka ze statusem zwierzęcia domowego jest zjawiskiem korzystnym, bo ich potomstwo na pewno nie zostanie “poprawnie” wychowane. Teraz wzywają te osoby do opamiętania i ratowania tonącej demograficznie Polski. Nie razi ich, że tym sposobem pozyskają jedynie rzesze nowych lewaków?

      Bądź też grafika ta została tam wklejona na zasadzie “nie chcesz tak wyglądać, więc lepiej nas posłuchaj!”. Za nic nie jestem w stanie sobie tego wytłumaczyć, błyskotliwość autora mnie przerasta

    29. Illustrious-Court357 on

      Przy tym systemie, który mamy od około 100 lat, nawet 300 mln Polaków będzie za mało. Trzeba dopasować system do zmian kulturowych, zamiast odwrotnie. Już dzisiaj polska gospodarka jest zbyt mała do ogromnej liczby ludności w Polsce. A poza tym mamy przeludnienie i to jest realny problem. W Polsce powinno mieszkać max 5-10 mln ludzi.

    30. Free-Design-9901 on

      Chcesz powiedzieć, że ludzie podejmują racjonalne dla siebie decyzje, a nie są zlewaczałymi, biednymi debilami? Ale to zaraz, te wszystkie prawicowe źródła chcą mnie oszukać? /s

    31. Chłop się napocił, wyliczenia sekund i pieniędzy…
      800 tysięcy.

      Meanwhile moi sąsiedzi JEBZ kuhwa siódme dziecko.

      I oni nie mają porshe za 800 klocków, i Ty nie masz porshe za 800 klocków. Każdy tak samo szczęśliwy. Where pieniądze?

    32. Responsible_Beyond_5 on

      PAnie areczku, psiecko jest dla zarządu, dla Pana jest rozród żołnierzy na front.

    33. Particular_Agent6028 on

      Skoro za 20 lat będzie brakować rąk do pracy z racji starzejącego się społeczeństwa, to czy rodzące się dziś dziecko nie jest automatycznie “skazane na sukces” z samej racji istnienia i zdolności wykonywania pracy?

      Może obecny trend doinwestowywania dziecka to spuścizna dzieci wychowujących się w wyżu demograficznym (które często słyszały “nie podoba się? tam są drzwi, 10-ciu innych czeka na twoje miejsce”) przekonanych o zażartej konkurencji w ramach pokolenia, ale kolejne pokolenia żadnej konkurencji nie będą miały.

    34. >Akt II: Koszt Czasu – Niewidzialna Waluta, Której Zawsze Brakuje

      >Presja nie jest tylko finansowa. Jest nią również czas. Badania pokazują, że od lat 60. czas, jaki matki poświęcają dzieciom, wzrósł z około 10 do 14 godzin tygodniowo (wzrost o 40%). W przypadku ojców, wzrost jest jeszcze bardziej dramatyczny w udziale procentowym: z 2.5 do 7 godzin tygodniowo (wzrost o 180%). Co ważniejsze, zmienił się charakter tego czasu. Czas spędzany na aktywnej nauce z dzieckiem (np. pomoc w lekcjach) potroił się, z 2.5 do 7 godzin tygodniowo. Czas na zajęcia dodatkowe wzrósł o kolejne 6 godzin. Dla wykształconych rodziców, którz pracuje na pełen etat, oznacza to de facto dodatkowe pół etatu na każde dziecko: praca zawodowa, praca w domu i “praca” nad rozwojem dziecka. Czas, podobnie jak pieniądze, stał się zasobem krytycznie ograniczonym.

      Dodam że istnieje coś takiego jak **paradoks Lindnera**, który pogłębia ten problem

      *”Ten szwedzki ekonomista zauważył, że* ***wraz ze wzrostem PKB rośnie dostępność dóbr, ale nie czas na ich konsumpcję – ten wynosi wciąż 24 godziny dziennie. Slow life ma więc coraz większy koszt alternatywny – aby wygospodarować godzinę na lenistwo musimy odmawiać sobie coraz większej konsumpcji.*** *Pisaliśmy o tym szerzej w jednym z naszych dzienników dwa lata temu.*

      *Ujemna zależność między poziomem dochodów a czasem poświęcanym na sen może mieć wiele przyczyn, ale paradoks Lindnera jest bardzo atrakcyjnym wyjaśnieniem. Dobry sen jest wprawdzie konieczny dla zdrowia, sprawnego funkcjonowania i produktywności, ale to również bardzo ekstensywna forma konsumpcji/relaksu. Im więcej zarabiamy tym więcej mamy alternatywnych form konsumpcji w zasięgu: podróże, sport, rozrywka i rekreacja. Mając tak dużo do wyboru szkoda nam czasu na sen.”*

      https://preview.redd.it/sohrgfesfv0g1.png?width=538&format=png&auto=webp&s=fb36f5596fccfdc3d6ac4a61b1fd63dde1f24779

      [https://www.pekao.com.pl/analizy-makroekonomiczne/publikacja.html?id=3084bb0b-3c9f-4a2e-9de7-5b5b9ad68017](https://www.pekao.com.pl/analizy-makroekonomiczne/publikacja.html?id=3084bb0b-3c9f-4a2e-9de7-5b5b9ad68017)