The five attacks on mutual health insurance companies. And why they are wrong.

>Onze gezondheidszorg heeft helemaal geen ziekenfondsen nodig”, klinkt het nadrukkelijk bij N-VA

…

>Waar private verzekeraars premies differentiëren volgens risico en bepaalde profielen kunnen weigeren, zijn mutualiteiten verplicht iedereen te aanvaarden. Hun aanvullende verzekeringen functioneren niet volgens een marktlogica, maar volgens een solidariteitsprincipe. Dat verklaart waarom hun producten doorgaans goedkoper zijn: niet omdat ze fiscaal “valsspelen”, maar omdat winstmaximalisatie niet hun bestaansreden is.

Is het nog niet duidelijk genoeg? N-VA en MR willen af van een systeem waar iedereen gegarandeerd hulp krijgt, en naar een systeem waar wie al rijk is de rest kan uitknijpen. Het past totaal bij hun superioriteitsdenken.

En voor wie zich afvraagt waarom ereloonsupplementen dezer dagen zo hoog zijn:

>Historisch verliep de beweging bovendien eerder in omgekeerde richting. Het waren niet de mutualiteiten die het terrein van de privéverzekeraars betraden, maar commerciële verzekeraars die vanaf de jaren negentig steeds verder doordrongen in de gezondheidszorg via hospitalisatieverzekeringen. Dat droeg bij aan hogere ereloonsupplementen en versterkte de ontwikkeling van een geneeskunde met twee snelheden, waarbij wie zich bijkomend kan verzekeren toegang koopt tot meer comfort en soms snellere zorg

>6,1 miljard. Een mooi cijfer om verontwaardiging te kweken. Maar de voorstelling als vrij beschikbaar spaarpotje is misleidend. Sinds de wet van 6 augustus 1990 zijn mutualiteiten verplicht financiële buffers aan te houden om de continuïteit van terugbetalingen en uitkeringen te garanderen. Ze beheren immers een ziekteverzekering met jaarlijkse uitgaven van ongeveer 45 miljard euro. In dat licht vertegenwoordigen de reserves slechts enkele maanden werking. Het gaat hier dus niet om vrij inzetbaar kapitaal dat zomaar kan worden aangesproken voor begrotingssaneringen, maar om noodzakelijke buffers in een systeem dat voortdurend grote geldstromen moet opvangen.

>Bovendien staan die middelen onder strikt toezicht van de Controledienst voor de Ziekenfondsen en kunnen ze niet vrij worden uitgekeerd of politiek herverdeeld.

En de politiek weet dat. Hun poging met dit cijfer te zwaaien, is niet meer of minder dan het volk opzettelijke bedriegen, in poging hun steun te bekomen.

>Wie de stem van de mutualiteiten wil beperken, beperkt in de praktijk ook de ruimte van maatschappelijke organisaties in het publieke debat.

En maakt het de onderdrukker mogelijk om te onderdrukken.

>Dat is althans de analyse van Solidaris-secretaris-generaal en PS’er Jean-Pascal Labille. Hij waarschuwt voor een politiek project dat erop gericht is “gezondheid om te vormen tot een markt”. Volgens hem verloopt die aanval uit twee stappen: eerst wordt het beheer van de verplichte verzekering gecentraliseerd in een staatsadministratie die stevig moet besparen. Zodra het beschermingsniveau van de verzekering afkalft, wordt de private aanvullende verzekering voorgesteld als wonderoplossing — zoals in Nederland gebeurde in het midden van de jaren 2000.

Dit is al eens gebeurd. En het gaat puur om privatisatie.

>In 2023 besteedde België ongeveer 3,6 procent van het totale gezondheidsbudget aan administratie, tegenover 5 procent in Duitsland, 4,9 procent in Frankrijk, 4 procent in Luxemburg en 3 procent in Nederland. Die vergelijking is relevant omdat ze ook landen omvat met een gecentraliseerd staatsmodel, zoals Frankrijk, net het land dat N-VA aanhaalt als efficiënter alternatief.

Eenmaal de administratie gebeurd is, zijn ziekenfondsen slechts een doorgeefluik. Als andere landen finaal minder uitgeven, dan is het omdat ze minder zieken hebben, punt.

>De private verzekeringssector in België besteedt ongeveer 20 procent van zijn middelen niet rechtstreeks aan zorg— een veelvoud van de 3 à 4 procent bij mutualiteiten.

Ziekenfondsen zijn veeeeeeeeel efficiënter dan private verzekering.

>Het Nederlandse voorbeeld wordt vaak aangehaald als illustratie van die evolutie. Daar werden de ziekenfondsen in 2006 afgeschaft ten voordele van private verzekeraars. Tussen 2004 en 2012 stegen de totale zorguitgaven er van 65,4 naar 92,8 miljard euro, een toename die niet alleen door vergrijzing of medische innovatie kan worden verklaard.
Ook de administratieve lasten voor zorgverleners namen sterk toe, zij werden verplicht elke handeling te verantwoorden via uitgebreide formulieren. In de sociale wetenschappen heet dat “neoliberale bureaucratie”: een paradoxale toename van administratieve complexiteit binnen een geliberaliseerd systeem

Je ziet het hier af en toe: mensen die heel agressief het nederlandse zorgsysteem komen verdedigen als het efficiëntste dat er is. Dat komen ze zeggen, en dan verdwijnen de accounts in kwestie, om nooit meer gezien te worden. Puur ideologisch gemotiveerd, met de hoop dat er een paar lezers het kritiekloos oppikken.

>Parallel klinkt het verwijt van belangenvermenging. Omdat mutualiteiten zowel uitkeringen betalen als medische controle organiseren, zouden ze tegelijk controleur en betrokken partij zijn. Volgens critici zouden ze er belang bij hebben minder streng te controleren om hun leden te behouden. Die redenering miskent echter hoe het systeem werkt. Binnen de ziekenfondsen zijn de medische controlediensten institutioneel gescheiden van de andere activiteiten. Adviserend artsen werken binnen een strikt wettelijk en deontologisch kader. CM-voorzitter Luc van Gorp benadrukt dat controleartsen onafhankelijk werken bij het ziekenfonds en noemt het voorstel van Valerie van Peel (N-VA) om miljarden te besparen op de ziekenfondsen een illusie.

De controle-artsen werken onafhankelijk. Punt.

En hop meer socialistische propaganda